küresel ısınma

Yüz yılın başında sanayileşme ile batıda başlayan kirlenme, şu an tüm dünyada hissedilir noktalara gelmiştir. Şimdi ise batı sanayisinin taşındığı Çin’de yoğunlık kazanmaktadır. 

Sanayi, endüstri ve ısınmada kullanılan fosil yakıtlar ile ormanların tahribi ve arazi değişmesi, nükleer atıklar, denizlerden atmosfere taşınan atıklar, tarımda bilinçsiz olarak kullanılan ilaçlar ve gübreleme sonucu, atmosferdeki kirleticiler artmaktadır.

Fosil yakıtlar, ekzoz dumanları ve fabrika bacalarından çıkan CO2 (karbon dioksit), SO2 (kükürt dioksit) ve NO2 (azotdioksit)gibi gazlar atmosfere yayılmaktadır. Hava kirliliğine sebep olan bu gazlar atmosferdeki su (H2O) ile tepkimeye girerler. Sonuçta H2SO4 (sülfürik asit), HNO3 (nitrik asit) , HCO3( karbonik asit) gibi asidik özellikteki bileşikler oluşur. Bu tür gazların yağmur, kar, dolu şeklinde yeryüzüne yağması asit yağmuru olarak adlandırılır

Karışım ve kimyasal dönüşümler sonucu kirleticiler tekrar yeryüzüne dönmektedir. Havasını hiç kirletmeyen bir şehir bile çevre şehirlerin ve ülkelerin yaptığı zararlardan nasibini alır. Bu nedenle bu olay küresel çözümü gerektirir.  Çünkü sürekli hareket halinde olan atmosfer taşıma görevi yapar.

Ağaçların yapraklarına ve toprak yüzeyine, tarım bitkilerine ve köklerine, insanların ve hayvanların akciğerlerine ve ciltlerine direkt etki eder. Yağış ile toprağa inen ve oradan nehirlere, göllere ve yeraltı sularına karışan bu kirleticiler, balıkların ölümlerine ve o sularla sulanan tarım alanlarının büyüme, gelişme ve veriminde bozulmalar yapmaktadır.

Asit yağmurları, tüm çevreye zarar vermektedir ancak bundan en çok etkilenen ormanlar ve tarım alanlarıdır. Bu yağışlar toprağın yapısındaki magnezyum ve kalsiyum gibi bitki gelişiminde önemli olan elementleri yıkayarak derinlere taşınmasına sebep olur.

Asit yağmurları dediğimiz bu olay, ormanların vasıflarını yitirmesine ve ormanlarda bulanan canlılarının yok olmasına sebep olmaktadır.

Asit yağmurları bu tahribatları ile bozulmuş bitki örtüsü ve çoraklaşmış toprakların erezyonuna da sebep olur.

Büyük şehirlerin çoğunda insan yapısı bina ve anıtlara asit yağmurlarının yaptığı zararın göstergesi çoktur. Tarihi yapılar, binalar, açık metal yüzeyler, boya kaplamalar ve bazı plastikler, sülfürdioksit ve yağışın sulandırdığı bu asitten dolayı bozulma gösterir.

Asit yağmurlarının insanlar üzerindeki dolaylı etkileri yüzey ve içme suları, yer altı suları, toprak, ağır metaller, bitkiler ve balıklar üzerindeki etkilerine bağlı olarak bu unsurların kullanılması sonucunda uzun vadede insan bünyesinde asidik depolanmaya neden olur.

Orman alanlarının fazla olması sera etkisinin daha az hissedilmesini, kuraklığın, sellerin ve taşkınların önlenmesini sağlar.

Enerji üretiminde kullanılan termik santrallerin yerine, yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı yaygınlaştırılmalıdır. (Güneş Enerjisi, Jeotermal Enerji, Rüzgar Enerjisi vs.)Şehir içi ulaşımlarda özel araçların yerine toplu taşıma araçları kullanılmalıdır. Havayı olduğundan fazla kirleten kaçak kömür kullanımının önüne geçilmelidir. Endüstriyel tesislerinin bacalarına filtre takılmalıdır.

Adana ve çevresi yaz mevsiminde Basra alçak basıncının etkisi altındadır. Alçak basınç olmasından dolayı kirleticiler çok fazla hissedilmez. Fakat, havası pusludur. Hava akımları ile taşınan toz, Akdeniz’den gelen nemle birleşerek havada asılı kalır. Yaz bitiminde yağmur ve rüzgar ile bölgemizden ayrılır. Bu tozlar düştükleri yerdeki toprak yapısını zamanla bozmaktadırlar.

Bu nedenle, Adana için yapılacak projeler,  şu an hissedilen değişimlerin gelecekteki etkilerinin daha az olmasında fayda sağlar.  Orman alanların korunması ve artırılması,  iyi tarım uygulamaları (İTU), nehirlerin, barajların ve göllerin buharlaşma ile yok olmasının engellenmesi ile iyi olan şeyleri artırmak gerekir.

Bu konuda Adana’da yaşayan vatandaşlarımızın, hava kirliliği, su kirliliği, çevre kirliliği ve gürültü kirliliği konusunda bilinçlendirilmesi, tarım ve orman alanlarına sahip çıkması gerekir.

Yerel yönetimlerin bünyesinde kentimizin meteorolojik planlarının çıkarılması ve hava kirliliği için Kent Meteorolojisi, sağlık müdürlüğü bünyesinde Tıbbi Meteoroloji,  tarım alanlarında iklimsel etkilerin araştırılması için Tarım Meteorolojisi, orman alanlarının meteorolojik olaylar sonucu vasfının yitirilmesinin önlenmesi için Orman Meteorolojisi gibi disiplinler önemli hale getirilmelidir.